 Ay rüyada gökteki ay görmek yorumu |
Gökteki ay adaletli yöneticiye, büyük alime, hayırlı oğlan çocuğuna, Ayı kucaklamak kadın ve erkek için güzel simalı biriyle evlenmeye, Ayı puslu görmek yaşıtı olmayan biriyle evlenmeye, Ayın kendi evinde doğması kadın için erkek çocuğa, Ayın güneşten büüyük görünmesi başbakanın (vezirin) devlet başkanına (sultana) üstün gelmesine, Ayın bulutlar içinde kaybolması arzu edilen şeyin zamanının geçmesine, Ayın doğurması, arzu edilen şeyin kolay elde edilmesine, Alı eline almak veya böyle görmek evlenmeye, Ayın bir yeri veya evi aydınlatması devletten gelecek iyiliğe, Ayışığında yürümek anne şefkatine, Aya bakıp onun üzerinde kendi yüzünü görmek hasta için vefata, değilse erkek çocuğa, Ayın güneşe dönüşmesi baba tarafından mirasa ya da yardıma, Dolunay vezirin azledilmesine, yönetimde bulunan kişinin sonunu geldiğine, Ay ve güneşe secde etmek şerli bir işte yöneticinin yardımında olmaya, Ay ve güneşin kişinin kendisine secde etmesi ana-babanın ondan hoşnutluğuna, Ayın karanlık görünmesi ve koyu bir bulutiçine girmesi yönetimden gelecek kötülüğe, Ayın parçalanması ya da ikiye bölünmesi hükümetin dağılmasına ya da üst düzey bir yöneticinin vefatına, Ayışığı gizlenen şeylerin duyulmasına; Hilal eşin hamile kalmasına, yöneticiye, kumandana, ansızın meydanagelecek hayra, asi kimse için tövbe etmeye, Ayın hilal biçiminde görünmesi hacca, Hilalin doğup, ardından hemen batması arzu ve isteklerin sonuçlanmamasına, Hilal bazen savaş ve şiddete, Dolunay güzel ahlaklı insana, Ayı yükselirken görmek makam ve merte
İş hayatında meydana gelecek bazı değişiklikler, kazançlı çıkmanıza neden olacak demektir. Aşk hayatınızda da gelişmeler olacak. Ayın yerde olması, rüyayı görenin annesinin vefat edeceğine; ayın bulutla kaplı olması, gözde bir hastalığa veya sevgiliden ayrılmaya işarettir.
İş hayatında meydana gelecek bazı değişiklikler, kazançlı çıkmanıza neden olacak demektir. Aşk hayatınızda da gelişmeler olacak. Ayın yerde olması, rüyayı görenin annesinin vefat edeceğine; ayın bulutla kaplı olması, gözde bir hastalığa veya sevgiliden ayrılmaya işarettir.
İş hayatında gerçekleşecek olan birtakım değişiklikler, başarı elde etmenize neden olacak. Aşk hayatında da büyük başarılara imza atacaksınız.
Rüyada ay, insanın bütün istediklerine kavuşacağına, maddi ve manevi bakımdan rahatı, huzuru temsil eder.
Ay, devlet baskani ve devlet büyükleriyle yorumlanir. Ayi kendi mali gibi elinde tuttugunu gören, büyük bir devlet memuru olur. Ayla savastigini görenin, hükümet adamlari ile arasi açilir. Kendisinin ay oldugunu veya ayin yerinde oturdugunu görmek, yüksek bir mevkie erisecegine isarettir. Ayi karanlik veya gök yüzünden baska bir yerde görmek, devlet adamlarinin bazi islerde zorluklara ugrayacaklarina delalet eder. Ibn-i Sirin'e göre: ayi tam yuvarlak (Bedir halinde) görmek, bir büyük adamin ölümü ile yorumlanir. Ayin iki parçaya bölündükten sonra, tekrar birlestigini görmek, büyük bir adamin hasta olup, tekrar iyilesecegine isarettir. Ay bedir halinde iken. baska bir yildizla çarpistigini görmek, iki memleket halkinin birbirleriyle savasacaklarina delalet eder. Bazen de iki devlet büyügünün birbirleriyle rekabet halinde olduklarina isarettir. Cabirül Magribi'ye göre; Ayi yaninda veya elinde gören adam evlenir. Eger ay hilal halinde ise, evlenecegi insan kendinden daha asagi bir siniftandir. Eger tam daire halinde ise, asil ve kendisinden yüksek bir siniftandir. Ayi parlak bir sekilde evinin içinde görmek, büyük bir devlet adami tarafindan mutluluga ulastirilacagina delalet eder. Ayin baska bir evden dogdugunu veya çiktigini görmek, bir kimseden hayir ve menfaat görecegine delildir. Ayi tutulmus görmek, memleket ve memleket büyüklerinin bazi zorluklar çekecegine isarettir. Ayin hilal olarak dogdugunu veya yavas, yavas büyüdügünü görmek, o memlekette sonradan devlet baskani olacak bir çocugun dünyaya geldigine delalet eder. Gök yüzünde bir ayin dogdugunu ve onu baskalarina gösterdigini görmek, gören kimsenin ecelinin yaklastigina delalet eder. Cafer-i Sadik'a göre; rüyada ay görmek on iki sekilde yorumlanir : Baskan, devlet adami, arkadas, sef, erkek, baba, anne, koca,es, sahip, hayir ve menfaat, hizmetçi. Rüyanin görülüs sekline göre bunlardan uygun olani alinarak, rüya yorumlanir. Ibni Fudale'a göre: ay bazen erkek evlat ile yorumlanir. Bir kisinin kendi koynundan bir ay çiktigini görmesi, onun bir erkek çocugu olacagina isarettir. O ayin yavas, yavas büyüyerek göge yükseldigini görmek dogan çocugun büyüdügünde iyi bir evlat olacagina ve isinde basari kazanacagina delalet eder. Rüyada ayi günesle birlikte görmek, iki büyük kisiden hayir ve menfaat görecegine isarettir. Günesi ay ile kavga eder görmek ise, iki büyük kisinin birbirlerini çekemediklerine ve aralarinin açilacagina isarettir. Bir baska rivayete görede: Rüyada ay görmek, adaletli bir devlet baskanina veya büyük bir alim yahut güzel bir oglan çocuguna ya da, yalanci bir adama isaret eder. Ayin isigini bulanik bir halde gören kimse, akrani olmayan bir kimseyle evlenir. Rüyada ayin kayboldugunu görmek rüya sahibinin hayir ve serden istedigi seyin neticeye varmasina isaret eder. Rüyada aya baktigini ve yüzünün seklini ayda gördügünü gören kimse, ölür. Ayin karardigini gören kimse, eger devlet baskani ise onun idaresinde bulunan kimselerin, onun emir ve fermanina itaat etmelerine isaret eder. Rüyada ayin günes oldugunu görmek rüya sahibinin babasi veya esi tarafin dan izzet, seref, hayir ve mala nail olmasina isaret eder. Hasta olan veya deniz yolculugunda bulunan kimse için ay görmek, helak olmaya isaret eder. Zengin bir kimse, ayin bulutla örtüldügünü görse, servetini kaybeder. Bir kadin rüyada, bir yerde ayin oldugunu ve ellni aya uzattigi halde yetisemedigini görse, o kadinin erkek bir çocuk arzu ettigine, fakat bu arzusuna kavusamayacagina, ancak eger kadin hamile ise, kiz çocuk doguracagina isaret eder. Günes ve aya secde ettigini görmek, rüya sahibinin büyük bir günah islemesine isaret eder. Bir isinin gizli tutulmasini arzu eden bir kimse, rüyada ayi görse, o isi meydana çikar. Bir kimse ayin tutuldugunu veya siyah yahut kirmizi oldugunu görse, ayin nisbet edildigi kimsede degisiklik ve eksiklik meydana gelir. Bazen ay görmek, bir kisi ile dost ve arkadas olmaya isaret eder. Bazen de ay görmek kumara ve bahse girerek oynanan oyuna isaret eder. Ayin yarildigini ve iki parça oldugunu görmek bir alametin çikmasina isaret eder. Ayin ilk gecelerinde ayi onbes günlük görmek, rüya sahibinin halinin güzdlesmesine isaret eder. Ayi hilal seklinde görmek, iyi degildir.
İş hayatında gerçekleşecek olan birtakım değişiklikler, başarı elde etmenize neden olacak. Aşk hayatınızda da gelişmeler olacak.
Rüyada ay görmek, sevdiğiniz kişiye olan sevginizin daha çok artacağını, başarılı olmaya, çocuk sahibi olmaya işaretir.
----->> <<----- |
 Ay hakkında daha fazla bilgi edinin |
Türkce eşanlamlar : |
Ay
öz. a. gök b. Dünya'nın uydusu olan gök cismi, kamer.
Güncel Türkçe Sözlük |
İngilizce karşiliği : moon
|
Ay bizim için gökyüzündeki en şahane cisimdir. Bu yüzden Ay tarih boyunca önemli bir yer edinmiştir. Dünya ile Ay arasındaki mesafe yaklaşık 380.000 km'dir. Bu yüzden Dünya ile Ay bir çift gezegen sistemi gibi görünür. Dünya'nın kütlesi Ay'ın kütlesinin 81 katıdır.
Bugüne kadar Ay'ın oluşumu ile ilgili çeşitli fikirler ortaya atılmıştır. Ancak bu konu tam olarak hala açıklığa kavuşamamıştır. Ay'a yapılan uçuşlar sonucunda Ay ile Dünya'nın yaklaşık olarak aynı yaşta olduğunu öğrendik. Ancak Ay'ın yoğunluğu Dünya'nınkinden azdır.
Ay'ın oluşumu ile ilgili kabul gören ilk kuram, evrim kuramının yaratıcısı Darwin'in oğlu George Darwin'e aitti. Darwin'e göre Dünya ve Ay başlangıçta küresel bir yapıdaydı ve zamanla Güneş'ten kaynaklanan gel-gitin etkisiyle Ay, Dünya'dan koptu ve bu haline geldi. Bu kuramı daha sonraları başka bilimciler de desteklese de şu anda biliyoruz ki bunu gerçekleşmesi matematiksel olarak mümkün değildir. Darwin'in dediği gibi Dünya'dan Ay büyüklüğünde bir parça kopabilir ancak, bu parça hiç bir durumda bit arada bir bütün olarak kalamaz ve parçalanır.
İkinci teori ise, bağımsız bir gezegen olarak uzayda gezinen Ay'ın Dünya'nın yakınından geçerken Dünya tarafından yakalandığını söylemektedir. Bir başka görüş de Dünya ile Ay'ın uzayda aynı bölgede aynı zamanda oluştukları dolayısıyla her zaman hep birlikte olduklarını iddia ediyordu.
Bu konudaki son kuram; 1974 yılında W. Hartmann ve D. R. Davis tarafından ileri sürüldü. Onların görüşüne göre Dünya ile Mars büyüklüğünde bir cisim çarpışıyor. Bu sırada Dünya ile ona çarpan cismin çekirdekleri birleşiyor ve çarpışma sırasında etrafa saçılan yer kabuğu parçacıkları Dünya'nın çevresinde bir bulut oluşturuyor. Daha sonra bu bulut yoğunlaşarak Ay'ı oluşturuyor. Bu şekilde Ay'ın yoğunluğunun da neden Dünya'dan daha az olduğu açıklığa kavuşturulmuş olmaktadır.
Genellikle Ay Dünya'nın etrafında dönüyor denilir. Ancak doğrusu ikisinin ortak bir kütle merkezi etrafında döndüğüdür. Ancak Dünya Ay'dan 81 kat büyük olduğundan bu kütle merkezi Dünya'nın küresi içerisinde olur. BU yüzden basit olarak Ay Dünya'nın etrafında dönüyor diyebiliriz.
Ay'ın evrelerini hepimiz biliriz. Yeni aylar arasında geçen süre, Ay'ın Dünya etrafında dolanım süresi olan 27,3 günden uzundur. Ancak iki dolunay arası zaman da 29,5 gündür. Ay geçirdiği dolunay evrelerinin bazıları sırasında Dünya'nın gölgesinden geçer. Bu durumda Ay tutulması yaşanır, yani Ay'ın yüzeyine vuran Güneş ışığı kesilir. Ay tutulmaları tam ve parçalı olabilirler.
Ay'ın kendi ekseni etrafındaki dönme süresi de Dünya etrafındaki dönme süresi gibi 27,3 gündür. Bu yüzden biz Ay'ın hep aynı yarım küresini görürüz. Ay sabit bir açısal hızla döner ancak izlediği yol tam olarak bir daire olmadığından yörüngesel hızı değişiklik gösterir. Dünya'ya en yakın olduğu anda (enberi) hızı, Dünya'ya en uzak olduğu anda (enöte) ise daha yavaştır.
Ay'ın Dünya'dan görünmeyen yüzüne dair söylentiler olsa da 1959 yılında Ruslar tarafından gönderilen Lunik 3 Ay'ın etrafından dolanarak diğer yüzünün fotoğraflarını göndermiştir. Daha sonraları Ay'dan getirilen numuneler ve yapılan incelemeler bize Ay'da hiçbir zaman su olmadığını göstermiştir. Ay'ın atmosferi yoktur. Bunun nedeni Ay'dan kurtulma hızının saniyede 2,4 km olmasıdır.
Atmosfere sahip olmamasının genel bir sonucu olarak da Ay'ın yüzeyinde meteor çarpmaları sonucunda oluşan farklı boyutlarda kraterler göze çarpar. Bunlardan en bilinenleri; Tycho, 95 km çaplı Platon, 90 km çapıyla Copernicus ve 120 km genişliğiyle Fracastos'tur. Ay'da buluna kraterlerin yükseklikleri yarattıkları gölgelerinin uzunluğunun Dünya'dan ölçülmesiyle bulunur.
Ay'a yapılan seyahatlerin ilkleri 1959'da Luniklerle Ruslar tarafından yapıldı. Onları Amerikalılar Rangerlarla izledi. Ay'a ilk yumuşak inişi yapan insansız araç ise Ruslar'ın Luna 9'uydu. Ancak 1969'da Neil Amstrong ve Edwin Adrin'i taşıyan Apollo 11'in Ay modülü Eagle'in Ay yüzeyine inişi diğer uçuşları gölgede bırakmıştır. Daha sonra başka Apollo görevleri de yapıldı.
Kaynak: Gezegenler Kılavuzu, Patrick Moore-TÜBİTAK Popüler Bilim Kitapları 22
Ay
Ay, Dünya’nın tek doğal uydusudur ve bazı özellikleri nedeniyle Güneş sisteminin değişik bir üyesidir. 3.476 km’lik çapıyla Dünya’nın dörtte biri büyüklüğündedir ve 81,3 kat daha hafiftir. Güneş sisteminde Ay’dan hem daha büyük, hem de daha ağır uydular bulunmasına karşın, Pluton’un yeni keşfedilen uydusu dışında hiçbiri, uydusu oldukları gezegenlerden yoğunluk ve hacim bakımından fazla farklı değildir. Dünya-Ay sistemi tam anlamıyla çift gezegen oluşturmaktadır.
Gökbilimsel Veriler
Ay, Dünya’nın çevresinde, Dünya’nın Güneş çevresinde döndüğü düzleme 5° 8’ 43” bir eğimi olan elips biçimli bir yörünge üzerinde döner. Dünya’ya olan uzaklığı 356.000 km ile 407.000 km arasında değişir; ortalama uzaklığı 384.000 km’dir. Bu uzaklık en yakın durumda olduklarında bile Venüs ve Merih’e olan uzaklığın %1’i kadardır. Gökyüzünde gördüğümüz Ay yuvarlağının çapı 31’ 5” 2 dolayındadır.
Ay’ın Dünya çevresindeki dönüşünü tamamlayarak gökyüzünde eski durumunu alması, 27 gün, 7 saat, 43 dakika ve 11,6 saniye alır. Dünya Güneş’in çevresinde Ay’ın dönüş yönüyle aynı yönde döndüğü için aynı görünüşe ulaşılması 29 gün, 12 saat, 44 dakika ve 2,8 saniye sürer. Bu süre iki dolunay arasındaki zamana eşittir ve çok eski zamanlardan beri bilinmektedir. Ay'’n ortalama hızı, 1,023 km/saniye’dir. Ve bu değer ortalama açısal hız olarak saatte 33 dakikalık bir açıya eşdeğerdir; bu da Ay’ın çapından biraz fazladır.
Uzaydaki hareketinin yanısıra Ay, 27 gün, 7 saat, 43 dakika ve 11,6 saniyede kendi ekseni çevresinde de döner. Bunun sonucu olarak hemen hemen her zaman aynı yüzü Dünya’ya dönüktür. Yörüngesel hareketindeki düzensizlikler ve yörüngesinin ekliptik düzleme eğik olması “optik titremeler” yaratarak Dünya’dan Ay’ın yüzeyinin %59’unun görünmesini sağlar. Kalan %41’lik bölüm, Luna 3 adlı Rus uzay gemisinin Ekim 1959’da fotoğraflarını çekmesine kadar bilinmiyordu. O günden bu yana ayrıntılı haritaları çıkarılmıştır.
İç Yapısı
Ay’ın iç yapısına ilişkin en önemli ipuçlarını yoğunluğu ve hacmi verir: Ortalama yoğunluğu 3,34 gr/cm3’tür. Apollo Programı 31’in Ay’dan Dünya’ya getirdiği taşların yoğunluğu 3,1 ve 3,5 gr/cm3 arasında değiştiği için, bu bulgu Ay’ın iç yapısının dış yapısından çok fazla farklı olması –yani yoğunluğunun çok farklı olması- olasılığını azaltmaktadır.
Ay’ın litostatik basıncı, yüzeyde sıfır ve merkezde 47,1 kilobar, litosferin çoğu yerindeyse ortalama 10 kb’dır. Bu değer, tipik Ay taşlarının ezici gücünün de üzerindedir ve bu yüzden egemen olan basınç, kütlesinin çoğunun katı maddelerden oluşmasına karşın Ay’ın küresel biçimli olmasını sağlar. Kütlesinin sertliği, Apollo’nun Ay yüzeyine yerleştirdiği sismograflarca da doğrulanmıştır. Tüm kanıtların ışığında, Ay’ın depremler açısından Dünya’dan çok daha sakin olduğu görülmektedir.
Kaydedilen Ay sarsıntılarının merkezlerinin Ay’ın kabuğunun 600-900 km altında olduğu saptanmıştır. Bu sarsıntıların sismik kayıtlarının gösterdiği basınç ve esnek dalgalar, bu dalgaların yayıldığı katmanların sıvı olamayacağını göstermektedir. Ay sarsıntılarının sönme süresinin bu denli uzun olması, Ay yüzeyinin ölçülebilen miktarda sismik dalgalar yayabilmesi için oldukça çatlak katmanlardan oluştuğunu göstermektedir.
Sismik kayıtların gösterdiği sertlik derecesine koşut olarak, Ay’ın uzaydaki hareketi boyunca Güneş rüzgarıyla etkileşmesinin kayıtları da Ay’ın bir iletken gibi davrandığını doğrular. İletkenliği, 1.500° C’de hala katı gibi davranabilen silikon taşlarınkine denktir. Ay’ın iki kutuplu bir magnetik alanının olmaması, Ay’ın madeni bir çekirdeği olmadığını kanıtlar.
Kimyasal Yapısı
Ay’ın kimyasal yapısına ilişkin ilk verileri, 1969 yılında Apollo Dünya’ya getirdi. Bu verilerin dayandığı taşlar Ay’ın yüzeyinden alınmış olmasına karşın, Ay’ın iç yapısının fazlaca farklı olduğunu düşünmek için bir neden yoktur. Atomik bileşim olarak Ay’da en fazla bulunan element oksijendir: Ay’ın kabuğunun ağırlık olarak %60’ını oluşturur. Oksijeni, %16-17 ile silikon, %6-10 ile alüminyum, %4-6 ile kalsiyum, %3-6 ile magnezyum, %2-5 ile demir ve %1-2 ile titanyum izler. Tüm diğer elementler ağırlık olarak %1’den daha azdır. Oksijen, silikon ve alüminyum, Ay’da da Dünya’da bulundukları miktara yakın miktarda bulunurlar. Demir ve titanyum miktarları Ay’da daha fazladır; alkali metaller, kömür ve nitrojense Dünya’ya oranla daha az bulunur.
Bu elementlerden oluşan bileşiklerden silis (SiO2), ağırlık olarak Ay kabuğunun %40-50’sini oluşturur. Dünya’nın kabuğundaki silis miktarı %48,5’tir. Demir oksit (FeO) ve kalsiyum oksit (CaO) Ay’ın kabuğunda %10-20’lik bir ağırlık taşırlar. Tüm oksitlenmiş bileşikler Ay’da oksitlenmelerinin en düşük durumunda bulunurlar: çünkü, 1.100-1.200° C ısılarda katılaşmışlardır. Ay’da H2O’nun (suyun) hiçbir biçimi bulunmaz; ayda su izine rastlanmamıştır. Ay’da bulunan hidrojen, Güneş rüzgarlarınca taşınmıştır ve oksitlenmeyle oluşan su, hemen Güneş tarafından ayrıştırılır.
Yüzey Özellikleri
Daha ayrıntılı teleskopik ve uydu gözlemleri olduğu kadar çıplak gözle yapılan gözlemler de Ay’ın iki farklı türde araziden oluştuğunu gösterir. İlki engebeli, daha parlak, dağlarla doludur ve Ay’ın görünen yarısının üçte ikisini görünmeyen yarısınınsa onda dokuzunu kaplar. İkinci türe Latince “denizler” anlamına gelen maria adı verilir. Kıtalar için kullanılan “yükseklikler” sözcüğü de, gerçek anlamı düşünüldüğünde, o alanın tümü yüksek olmadığı için yanlıştır. Maria da, o alanın suyla hiç ıslanmadığı düşünüldüğünde yanlış bir addır.
Ay’ın teleskoplarla incelemesi sonucunda tüm yüzeyinin kraterlerle kaplı olduğu anlaşılmıştır. Kraterlerin sayıları çok fazladır; büyüklükleri, Mare İmbrium (Yağmur denizi) ya da Mare Orientale (Doğu denizi) gibi oluşumların 1.000 km genişliğinden, Apollo’nun Dünya’ya getirdiği saydam taşların oluşturduğu 10-20 mikronluk çukurlara kadar değişir. Bu oluşumların kökeni artık belirlenmiştir: Asteroitlerden kuyrukluyıldızlara kadar çeşitli gök cisimlerinin etkisiyle oluşmuşlardır. Ay’ın yüzeyi bir atmosfer tabakasıyla kaplı olmadığı için, Ay’a çarpan tüm cisimlerin Ay üzerindeki etkileri, saniyede birkaç kilometrelik kozmik hızlarla oluşmaktadır. 3 km/saniye hızla hareket eden bir parçacık, aynı ağırlıktaki TNT’nin patlamasıyla çıkan enerjiye eşit miktarda kinetik enerjiye sahiptir. Bu kinetik enerji bir etkiyle harcandığında, mekanik ya da ısıl enerji olarak başka bir biçim alır; sonuç, krater adı verilen izlerdir. Küçük ve orta büyüklükteki kraterler, vuruş merkezindeki taş tabakalarını ortaya çıkaracak biçimde oluşmuştur. 100 km’lik büyük kraterlerin oluşumunda ortaya çıkan ısı, tüm krater yüzeyinin eriyik maddelerle kaplanmasına yolaçmıştır. Ay’ın yüzeyindeki en büyük oluşumlardan dairesel Maria’da yüzeyin lavlarla kaplanması, kraterin oluşumundan yalnızca birkaç yüz milyon yıl sonra oluşmuştur.
Bu bilgiler, Apollo’nun getirdiği Ay taşlarının mineral bileşimiyle tamamen uyuşmaktadır. Mineraloji açısından Ay “maria”sının çukurlarını kaplayan koyu saydam maddenin ana yapısı, bazaltlı gabbro olarak tanımlanabilir. Bu madde, Dünya’daki lavlara benzerse de demir ve titanyumca daha zengindir. Buna karşı, kıtasal alanları oluşturan taşlar, Dünya’daki granitlere benzeyen feldispat taşlarıdır. Bunlar, Anortozit denen bir çeşit saf feldispat içerirler. Anortozitler bazalt taşların demir ya da magnezyumunu alüminyumla değiştirip onların hem daha açık renkli olmasını sağlamış, hem de ağırlıklarını azaltmıştır. Ay’da anortozitlerin bulunması, Ay’ın kabuğunun kimyasal olarak farklılaşmış ve demir gibi ağır elementlerin daha hafif bileşenlere ayrılmış olduğunu gösterir. Buna ek olarak, anortozitler çoğunlukla iri taneli mineraller içerirler. Bunun anlamıysa, eriyik durumundayken yavaş yavaş soğudukları, dolayısıyla bu olayın Ay yüzünde gerçekleşmediğidir.
Ay’daki kayaların fiziksel dokusu, kimyasal bileşimlerinden daha da ilginçtir. Çünkü bu doku, Ay yüzeyi oluşumlarının kökenini ortaya koymaktadır. Dikkat çekici olan, Ay kıtalarından getirilen gereçlerin ağırlıkla %85-90’ını breşlerin oluşturmasıdır. Breşler, önceden var olan billursu yapıdaki kayalardan oluşan polimiktik (çeşitli maden tozlarından oluşan) konglomeralardır. Bu kayalar, ilk katılaşmalarından önce ortaya çıkan olaylar sonucu, farklı kökenlerden türemiş köşeli parçalar oluşturarak kaynaşmışlardır. Böylesi breşlerin yapısında ani başkalaşımlar (yüksek sıcaklığın ve çarpmayla oluşan basıncın yol açtığı değişiklikler) belirgin biçimde görülür. Buradan da, çeşitli büyüklüklerdeki gök cisimlerinin yüksek hızlarla Ay yüzeyine çarparak breşlerin kendilerine has yapısını değiştirdiği kesin olarak anlaşılmaktadır. Ay yörüngesindeki uzay araçları, yerçekiminin son derece yüksek olduğu bölgeler buldu. Maskon adı verilen bu bölgeler, genellikle maria alanlarının pek çoğunun altında bulunur. Bunların, çarpma etkileriyle maria alanlarını oluşturan cisimlerdeki maddelerin ya da aynı alanların lav püskürmesi sonucu eriyik durumundaki iç katmanlardan gelen volkanik kayalardaki yoğun maddelerin derine gömülmüş artıklarının kimi yerlerde yoğunlaşması sonucu ortaya çıktıkları düşünülmektedir.
Sıcaklık
Ay’ın tek ısı kaynağı Güneş’tir, dolayısıyla atmosferden yoksun olmasaydı ortalama sıcaklığı yeryüzününkiyle aynı olacaktı. En yüksek ve en düşük sıcaklıklar arasındaki fark çok yüksektir. Güneş’in hemen altındaki Ay’ın tropikal bölgesinde yüzey sıcaklığı 130° C’dir; ancak, yüzey gün batımına doğru hızla soğur ve gece yarısıyla Güneş’in doğması arasında 173° C düşer. Bu yüzden Ay’ın tropikal bölgesindeki günlük sıcaklık değişimi, 300° C’ı geçer; suyun günlük kaynama sıcaklığının çok yukarılarından sıvı havanın sıcaklığına kadar değişiklikler gösterir. Ancak bu alt ve üst sınırlar, yalnızca tropikal bölge ve uzaya açık yüzey için geçerlidir. Ay yüzeyindeki maddelerin yalıtıcı özelliklerinden ötürü, günlük sıcak ya da soğuk dalgaları, yarım metreden daha aşağısını etkilemez: Bu derinliklerde radyo spektrumu içinde kalan ısı yayılımı gün boyunca sabit kalır ve -30° C dolayında bir ortalama sıcaklığa denktir.
Oluşum ve Evrim
1969-72 yılları arasında Apollo ekiplerinin Ay’ın çeşitli yerlerinden topladıkları kayaların radyometrik yüzölçümleri, Ay’ın yerbilimsel tarihine ilişkin kanıtlar ortaya koydu. Her bir bölgede bulunan maddeler arasındaki en eski parçacıkların yaşı, 4,5-4,6 milyar yıl arasındaydı. Bilinen en eski krondritik meteorların yaşı da bu civarda olduğundan, tüm Güneş sisteminin yaşı da 4,6 milyar yıl olabilir. Bu yaştaki hiçbir madde büyük parçalar halinde duramayacağından Ay’ın oluşumunun ilk 200 ya da 300 milyon yılı sırasında, yani bombardıman etkisi yapacak gezegenler arası maddelerin büyük ölçüde yok olmasından önce, Ay yüzeyinin bombalanması sonucu bu maddeler, parçalanıp Ay’ın dört bir yanına taşınmış olabilir.
Yaş ölçümü sonuçları, Ay’ın değişik bölgelerini ortadan kaldıran ve kraterler oluşturan çarpmaların büyük bir bölümünün, Ay’ın oluşumunun ilk 500 milyar yılı içinde gerçekleştiğini gösterdi. Dairesel maria olarak bildiğimiz oyuklara yolaçan bu çarpmaların en büyüğü, Ay’ın oluşumundan 400-800 milyon yıl sonra ya da günümüzden 3,3-3,8 milyon yıl önce gerçekleşti. Oluşumunun ilk 800 milyon yılında Ay yüzeyinde başka bir bazalt görülmedi, 600 milyon yıl sonrasına kadar da yeni bazalt oluşmadı.
Ay’ın yaşamının üçte ikisinden çoğunu oluşturan geçtiğimiz 3 milyar yıl içinde, Ay’da başka bir şey olmadı. Taşlarla kaplı yüzü kozmik havanın etkisinde kalmaya devam etti ve yeni çarpmaların sıklığı giderek azaldı. Sonraki milyonlarca yıl süresince, Ay’ın yüzeyi gitgide taşlaşmış bir buruşukluk kazandı. Bu geçen uzun zaman içinde Ay’da gerçekleşen gelişmeler Güneş sisteminin durumunu yansıtmaktadır; Ay, adeta geçmişi yansıtan bir fosil gibidir.
Aya ilk ayak basan kişi
ay a ilk ayak basan insan neil alden armstong dur. alden ismi cok duyulmamış olsada gerçek ve tam yazılımı bu şekildedir.
Neil Armstrong amca , 05 Ağustos 1930'da wapakoneta, Ohio’da dünyaya gelmiş
ilkokul ve ortaokul yıllarında izcilik yapmıştır.
16 Temmuz 1969 günü Apollo 11 ile yaptığı ay yolculuğunda aya ilk ayak basan insan olmuştur
Ay’a ayak bastığında ilk söylediği tarihi cümle şudur:
Bir insan için küçük, insanlık için büyük bir adım.
That’s one small step for a man, one giant leap for mankind.
hatta bunu cokça duyan ama şahit olmayanlar için altdaki linkten bu sözü söyleyiş anını dinleyebilirsiniz.
burdan tıklayarak dinleyebilirsiniz
Bu cümlede “bir” (İngilizce: “a”) kelimesi duyulmaz, Armstrong konuşurken unutmuş veya parazit nedeniyle silinmiş olabilir.
Kore üzerinde Deniz Kuvvetleri Pilotu olarak 78 saat uçuş yapan Armstrong 1971 yılında NASA’dan ayrılarak Cincinnati Üniversitesinde çalışmaya başlamıştır. 1979 yılına kadar uzay mühendisliği bölümünde profesör olarak çalışmıştır. 1985'ten 1986'ya kadar Uluslararası Uzay Komisyonunda hizmet vermiştir. 1986 yılında Challenger kazasının araştırma komisyonuna başkan yardımcısı olarak atanmıştır. Armstrong evli ve iki çocuk babasıdır. Şu anda Ohio’da yaşamakta ve hastalığıyla mücadele etmektedir.
|
| Keyword: anahtar kelimeler: rüya tabirleri islami rüya tabirleri islamda rüya kuranda rüya rüya nasıl tabir olu ruyada abajur görmek rüyada lamba görmek abajur rüyası yorumlamak abanoz agacı abanoz agacı gormek abdest almak abdesthane |
|
|
Yardım 
Anasayfa || 