a. 1. Yüksekokul: Güzel Sanatlar Akademisi. 2. Çıplak modelden yapılmış insan resmi. 3. esk. Bilginler, yazarlar, sanatçılar kurulu: “Cilt cilt eserleri vardır, akademilere onlar girerler, onlar büyük şahsiyetler sayılır.” -Y. K. Beyatlı.

1. Bilginler, yazarlar, sanatçılar kurulu: § “Diğer iki arkadaşını göstererek yavaşça: -Akademi azasından C.M.! dedi.” -Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Bir Sürgün, 48. § “Dışarıdan akademi sınavlarına hazırlanıyor...” -Adalet Ağaoğlu, Üç Beş Kişi, 68. § “Akademi üyeleri, üniversite profesörleri, büyük yazar ve fikir adamları arasında buna taraftar olanlar, irtica partileri, gazeteleri ve dergileri vardır.” -Peyami Safa, Sözde Kızlar, 126. § “Macar Akademisi üyelerinden Doktor (Kunoş)…” -Ahmet Rasim, Tarih ve Muharrir, 27. § “On altı yaşında bir oğlum var, lisede derslerini yüzüstü bıraktı, kendisini resme verdi, bir senden beri resim ve akademi diye tutturdu.” -Nurullah Ataç, Dergilerde Deneme, 154. § “… iktisat ve ticaret akademilerinin, karma ekonomili bir toplumda ne önemli rol oynayacağını, yeni yeni kavrıyoruz.” -Attila İlhan, Aydınlar Savaşı, 50. 2. Yüksekokul:§ “Güzel Sanatlar Akademisi Mimari şubesinde benim talebemken ölen erkek çocuğu için bebekliğinde bir ninni yazmıştım.” -Necip Fazıl Kısakürek, O ve Ben, 56. § “Müzik akademisi, Avrupa'nın hiçbir tarafında emsali bulunmayacak derecede meşhur olduğu gibi resim akademisi dahi şöhretçe ona peyrev olur.” -Ahmet Midhat Efendi, Hayret, 82. § “Esasen Avrupa'dan sanata dair pek değerli yüklerle dönen genç ressam, Paris ve Münih akademileri, müzeleri hakkında malumat verdi.” -Ruşen Eşref Ünaydın, C. XIV, 13. § “Beş yüz sene evvel tesis edilmiş darülfununu, akademisi, müteaddit müzeleri var.” -Sami Paşazade Sezai, Bütün Eserleri I, 335. § “Bu yaklaşmanın mutlaka yeşil bir akademi masası başında olması şart değildir.” -Peyami Safa, Osmanlıca-Türkçe-Uydurmaca, 17. § ““Tiraje” ismindeki mektep risalesiyle, spor kulüpleri, teşekkül etmek üzere bulunan dans salonu, ufak akademisiyle bu hakiki irfan membaını ziyaret ettikleri zaman...” -Ruşen Eşref Ünaydın, C. IV, 34. § “akademi: Eflâtun’un vaktiyle şakirdanına ders verdiği meydanın ismi. Dârü’l-maârif, encümen-i dâniş.” -Ali Seydi, Lugât-i Ecnebiye. 3. Çıplak modelden yapılmış insan resmi: § “Academie francaise üyelerinden Mansieur Briex’ye dil uzatır mıymış?” -Nurullah Ataç, Diyelim Söz Arasında, 15.

Akademi nedir?

Fikir veya bilim adamlarının toplanmasıyla meydana gelmiş topluluk veya kuruluş. Akedom bahçesi adı verilen, Atina yakınlarındaki ağaçlık bir yerde, Eflatun, talebelerine ders verirdi. Eflatun’un okuluna bu sebepten Akademia adı verildi. M.Ö. ve M.S. 4. yüzyıla kadar geçen sekiz yılboyunca, Eflatun’un görüşlerine bağlı olan kurumun adı Akademi olarak bilindi. Bizans İmparatoru Jüstinyen, M.S. 529 yılında bazı putperest okullarla birlikte burayı da kapatmıştır.Yaklaşık 900 yıl sonra İtalya’daki Rönesans hareketi çerçevesinde, Cosimo de Medici 1442’de Florens’de Platon Akademisini tekrar canlandırdı. Sadece yarım asır sürmesine rağmen bu okul sonraları gelecek toplumlar için bir örnek teşkil etmiştir. 1582’de ise Florens’de İtalyanca bir lügat hazırlamak için Academia della Crusca kurulmuştur. Ayrıca 1636’da Kardinal Rişliyö tarafından Paris’te önemli bir edebiyat akademisi olan Academie Française kurulmuştur.

İlmi konularla meşgul olan akademilere bir örnek de 1603’te Roma’da kurulan ve Galileo’nun da ilk üyelerinden olduğu Academia des Linceidir. Paris’te de 1666’da kimyacı, fizikçi, anatomist, astronom ve matematikçiler “Academie des Sciences”i kurmuşlardır. Laboratuvar ve gözlem yeri olarak kraliyet kütüphanesinin odalarını kullanmışlardır. Buna paralel olarak İngiltere’de 1662’de benzer bir akademi kurulmuştur.

Güzel sanatlarla ilgili kurulan ve önde gelen bir diğer akademi ise, Roma’da 1593’te kurulan Saint Luke Akademisidir. Bu, daha sonra 1648’de kurulan Fransız kraliyet ve İngiliz kraliyet akademilerinin bir örneği olmuştur. 1768’de Londra’da bazı sanatkarlar tarafından İngiliz Kraliyet Akademisi kurulmuştur. Bu sanatkarların sayısı 40 olup, ressam, heykeltraş ve mimarlardan meydana gelmekteydi. Ayrıca bunların, önceleri 20, daha sonra 30 yardımcıları bulunmaktaydı. Bunların arasından yeni asil üyeler seçilmekteydi. Akademinin ilk başkanı, buranın tanınmasında büyük gayret gösteren Sir Joshua Reynolds’dur. Akademinin yıllık sergilerinde pekçok meşhur tablosunu sergilemiş ve akademiye bağlı okullar kurmuştur. Bunlarda da yine ilk dersi veren 1769’da kendisi olmuştur. Bu akademide yaz sergilerine ilaveten belirli bir ressamın veya bir okulun resimlerinin sergilendiği kış sergileri ihdas edilmiştir (1965’te Goya Sergisi).

Türkiye’de akademi: Yurdumuzda da akademi kelimesi son dönemlerde yüksek okullardan bazılarında isim olarak yer verilmişse de bugün kullanılmamaktadır.

Akademilerin en eskisi 1848’de Mekteb-i Fünun-ı Harbiye-i Şahane ismi ile kurulan Harp Akademileridir. 1877 yılında Mearif Nazırı Raif Paşanın teşebbüsüyle sanayi-i nefise öğretimi için bir okul açılması kararlaştırıldı. Fakat bu okulun açılıp açılmadığı, ne kadar devam ettiği kesin olarak bilinmemektedir. 1882 yılında şimdiki Mimar Sinan Üniversitesi (Sanayi-i Nefise Mektebi) Hamdi Bey tarafından kuruldu. Öğretime 1884 Mart’ında başlandı. Okul, önceleri Ticaret Nezaretine bağlıyken, 1887’de oradan ayrılarak Mearif Nezaretine bağlandı. Bu okul, sanatçı yetiştirmek maksadı ile açılmıştı. İlk talebeleri çok az olup hemen hemen hepsini Rum ve Ermeniler teşkil ediyordu. Şimdiki Eti Müzesi binasında öğretime devam eden bu okulun müdürlüğüne Hamdi Bey, ölünce de (1910) kardeşi Halil Edhem Bey tayin edildi. Okul zamanlagenişletilerek programları ve yönetmelikleri hazırlandı. Zamanla bulundukları binalar dar geldiğinden çeşitli yerlere taşındı. Son olarak Fındıklı Sultan Sarayı ve daha sonra Mebusan Meclisi olarak bilinen binaya geçilmiştir. Buraya ilave atölyeleri yapılmış ve okulun adı Güzel Sanatlar Akademisi olan bu okulda; mimarlık, resim, dekoratif sanatlar ve heykel bölümleri yer almıştır.

12 Eylül 1980’den sonra Türkiye’deki akademi ve yüksek okullar, 30.3.1983 tarihli ve 2803 sayılı kanunla üniversite bünyesinde toplandılar. Günümüzde akademi adı taşıyan yüksek öğretim ve eğitim kurumları; Gülhane Askeri Tıp Akademisi, Harp Akademileri ile Polis Akademileridir. Bunlar 2803 sayılı kanunun dışında kalarak eğitim ve öğretimine eski şekilde, Akademi olarak devam etmektedirler.